TÁC DỤNG AZELAIC TRONG DƯỢC MỸ PHẨM

Mụn trứng cá, thâm mụn và tình trạng da không đều màu là những vấn đề phổ biến khiến nhiều người lo lắng khi chăm sóc da. Trong số các hoạt chất được nghiên cứu và ứng dụng trong dược mỹ phẩm, Azelaic Acid nổi bật nhờ khả năng giảm viêm, kháng khuẩn và cải thiện làn da một cách lành tính. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về tác dụng của Azelaic Acid trong dược mỹ phẩm.

Axit Azelaic là gì?

Axit Azelaic là một hoạt chất có nguồn gốc tự nhiên, thuộc nhóm axit dicarboxylic, thường được tìm thấy trong các loại ngũ cốc như lúa mì và lúa mạch. Nhờ cấu trúc hóa học đặc biệt, hoạt chất này đã được nhiều nghiên cứu chứng minh sở hữu đặc tính kháng khuẩn và chống viêm, giúp hỗ trợ hiệu quả trong việc chăm sóc và điều trị các vấn đề da liễu phổ biến, đặc biệt là mụn trứng cá.

Không chỉ dừng lại ở khả năng giảm mụn, Axit Azelaic còn góp phần làm sạch và thông thoáng lỗ chân lông, từ đó hạn chế tình trạng bít tắc – nguyên nhân chính gây mụn, đồng thời giảm nguy cơ mụn tái phát, giúp làn da duy trì trạng thái ổn định và khỏe mạnh hơn.

Tác dụng Azelaic trong dược mỹ phẩm

Nhờ cơ chế ức chế và tiêu diệt vi khuẩn gây mụn trứng cá, đồng thời giúp làm sạch và thông thoáng lỗ chân lông, Axit Azelaic thường được chỉ định trong điều trị mụn trứng cá từ mức độ nhẹ đến trung bình. Hoạt chất này giúp hạn chế môi trường phát triển của vi khuẩn, giảm nguy cơ kích ứng và hỗ trợ ổn định làn da mụn. Trong các sản phẩm dược mỹ phẩm, Axit Azelaic mang lại nhiều lợi ích nổi bật cho làn da.

– Giảm viêm hiệu quả: Axit Azelaic nhờ cơ chế trung hòa các gốc tự do gây viêm, từ đó giúp làm dịu da, cải thiện rõ rệt tình trạng đỏ rát và khó chịu trên da mụn.

– Điều trị mụn viêm: Hoạt chất mang đến khả năng thẩm thấu sâu hơn vào các lỗ chân lông để làm sạch hiệu quả, loại bỏ đi các nguyên nhân gây mụn như vi khuẩn trong nang lông, từ đó, giúp giảm hiện tượng da bị sưng viêm rất tốt. Một số nghiên cứu trên lâm sàng cho thấy Axit Azelaic 20% có hiệu quả điều trị mụn tương đương với 0.05% Tretinoin. Ngoài ra, thành phần này cũng được chứng minh về sự lành tính và phù hợp với hầu hết các loại da (da khô, da dầu, da hỗn hợp, da thường, da mụn), kể cả da nhạy cảm, dễ kích ứng.

– Hỗ trợ trị sẹo mụn: Axit Azelaic có khả năng thúc đẩy quá trình tái tạo tế bào da mới. Việc sử dụng đều đặn giúp da phục hồi tốt hơn, hạn chế hình thành sẹo và làm mờ các vết thâm một cách an toàn. Đây cũng là lý do Axit Azelaic thường được các bác sĩ da liễu khuyến nghị trong phác đồ chăm sóc da sau mụn.

– Giúp làm đều màu da: Hoạt chất ức chế quá trình tăng sinh sắc tố melanin nên được ứng dụng rộng rãi trong việc hỗ trợ cải thiện tình trạng nám, đốm nâu và da không đều màu. Đồng thời, khả năng hạn chế tổng hợp melanin cũng góp phần giúp làn da trông sáng và tươi tắn hơn theo thời gian.

– Điều trị mụn trứng cá đỏ: Các nghiên cứu thực nghiệm trên lâm sàng chứng minh rằng những loại Azelaic Acid Gel 20 hỗ trợ và cải thiện liên tục tình trạng da bị sưng tấy, da nổi các mạch máu do bệnh mụn trứng cá đỏ gây ra. Đây là chất giúp chống viêm, khiến các nốt mụn trứng cá ít đỏ và kích ứng hơn.

– Hỗ trợ điều trị các bệnh ngoài da khác như rosacea dạng sẩn mủ, viêm da quanh miệng, viêm da vùng mắt và một số rối loạn sắc tố da. Tuy nhiên, với các trường hợp tổn thương da nghiêm trọng hoặc tiền ung thư, việc sử dụng Axit Azelaic cần có chỉ định và theo dõi từ bác sĩ da liễu để đảm bảo an toàn.

Nồng độ phù hợp cho tình trạng mụn

Nồng độ sử dụng Axit Azelaic cần được lựa chọn phù hợp với tình trạng mụn để đảm bảo hiệu quả và hạn chế kích ứng.

Đối với mụn nhẹ, da nhạy cảm hoặc người mới bắt đầu sử dụng, Azelaic Acid 10% (thường ở dạng kem hoặc serum không kê đơn) là lựa chọn an toàn, giúp hỗ trợ giảm mụn nhẹ, làm mờ thâm sau mụn và cải thiện bề mặt da một cách từ từ.

Với các trường hợp mụn viêm, mụn trứng cá đỏ (rosacea) hoặc tình trạng tăng sắc tố da, Azelaic Acid 15% (dạng gel hoặc kem, cần có đơn bác sĩ) mang lại hiệu quả rõ rệt hơn trong việc giảm viêm, làm dịu da và cải thiện sắc da.

Riêng với mụn trung bình đến nặng, mụn viêm nặng, Azelaic Acid 20% (dạng kem hoặc gel) được sử dụng như một hoạt chất điều trị chuyên sâu nhờ khả năng kháng khuẩn, tiêu viêm mạnh và hỗ trợ làm mờ thâm rõ rệt, tuy nhiên bắt buộc phải có chỉ định và theo dõi từ bác sĩ da liễu để đảm bảo an toàn cho làn da.

Phân biệt đẩy mụn và kích ứng khi dùng Axit Azelaic

Nhiều người thường nhầm lẫn giữa hiện tượng đẩy mụn và tình trạng kích ứng da, từ đó dễ hoang mang hoặc vội vàng ngưng sử dụng sản phẩm dù chưa cần thiết. Trên thực tế, việc phân biệt rõ hai hiện tượng này đóng vai trò quan trọng, giúp bạn lựa chọn cách xử lý phù hợp và tránh ảnh hưởng tiêu cực đến làn da.

Đẩy mụn thường xuất hiện trong 1–2 tuần đầu khi bắt đầu sử dụng Axit Azelaic và có thể kéo dài đến khoảng 6 tuần, tùy vào cơ địa mỗi người. Tình trạng này chủ yếu tập trung ở những vùng da trước đó đã có mụn ẩn như trán, cằm hoặc hai bên má. Biểu hiện đặc trưng là các nốt mụn nhỏ li ti, mụn đầu trắng hoặc mụn ẩn được đẩy lên bề mặt da. Đây được xem là phản ứng tự nhiên của làn da khi lỗ chân lông được làm sạch sâu và quá trình tái tạo da được thúc đẩy. Nếu tiếp tục sử dụng đúng cách, giai đoạn đẩy mụn sẽ sớm kết thúc và làn da sẽ dần cải thiện rõ rệt.

Ngược lại, kích ứng da có thể xảy ra bất kỳ thời điểm nào trong quá trình sử dụng Axit Azelaic, không chỉ giới hạn ở giai đoạn đầu. Các dấu hiệu kích ứng thường lan rộng, xuất hiện không theo quy luật và có thể xảy ra ở cả những vùng da vốn không có mụn. Những biểu hiện dễ nhận biết bao gồm da đỏ, rát, bong tróc, thậm chí mụn viêm trở nên nặng hơn. Khác với đẩy mụn, tình trạng kích ứng không tự thuyên giảm mà có xu hướng kéo dài và nghiêm trọng hơn nếu không được điều chỉnh hoặc xử lý kịp thời.